Voor een kustwandeling op Ameland heb je twee kanten om uit te kiezen: de brede Noordzeestranden in het noorden en de stille kwelders en dijken langs de Waddenzee in het zuiden. Het mooiste wordt het als je ze combineert, en dat kan op twee plekken in het bijzonder. In het westen loop je vanaf de vuurtoren van Hollum door de Hollumerduinen naar het strand. In het oosten neem je de lange tocht naar ’t Oerd, langs het kweldergebied Nieuwlandsreid. Hieronder lees je per route hoe lang hij is, waar je start, over welke ondergrond je loopt en welke natuurregels er gelden. Zo stap je goed voorbereid de wind in.

Kort samengevat

• Oost: de route door ’t Oerd is ongeveer 15 kilometer en voert langs het Nieuwlandsreid, 400 hectare kwelder vol vogels. Je start bij de veerboot in Nes en volgt via Buren de borden.
• West: de rondwandeling Hollumerduinen en Lange duinen is 9,3 kilometer, door droge duinen en natte duinvalleien en een stuk over het strand. Startpunt is parkeerplaats Vuurtoren aan de Oranjeweg in Hollum.
• Wad, duin en bos: de route Lichtpunt op Ameland gaat over de westpunt. Reken op veel onverhard pad en diep zand.
• Regels: de natuurgebieden zijn het hele jaar open. Honden moeten in duin, bos en langs het wad aan de lijn, en van 1 mei tot en met 14 september mag je in bos en natuurterrein niet roken.
• Beste tijd: in het voorjaar zie je de meeste vogels, in de winter de meeste stilte. Plan een lange strandwandeling rond laagwater.

Inhoudsopgave

• De mooiste kustroutes op een rij
• Startpunten en hoe je er komt
• Het beste seizoen, wind en getij
• Natuurregels: honden, roken en paden
• Wat neem je mee?
• Onderweg de weg vinden
• Ons perspectief: wandelen begint bij hoe je verblijft
• Na de wandeling: thuiskomen in een Breeze Loft
• Veelgestelde vragen
• Bronnen

De mooiste kustroutes op een rij

Ameland is langgerekt en de natuur verandert van west naar oost. In de tabel staan de routes die het meeste kust laten zien, met de gegevens die je nodig hebt om te kiezen.

’t Oerd en het Nieuwlandsreid: de wilde oostpunt

Wie echt de ruimte zoekt, wandelt naar het oosten. Volgens natuurbeheerder It Fryske Gea is de route door ’t Oerd ongeveer 15 kilometer. Samen met de Hôn en de Kooioerdstuifdijk vormt ’t Oerd een gebied van 1100 hectare van internationale betekenis. Je loopt over het pad tussen de Kooioerdstuifdijk en het Nieuwlandsreid. Aan de ene kant zie je de begroeide stuifdijk, aan de andere kant de kwelder die langzaam overgaat in het wad.

Het Nieuwlandsreid is een kweldergebied van 400 hectare tussen Buren en ’t Oerd. In de zomer broeden hier onder meer de kluut, de wulp en de veldleeuwerik. In het voor- en najaar is het een belangrijke rustplek voor trekvogels, en in de winter voor wintergasten. Neem dus een verrekijker mee, want de vogels zijn vaak verder weg dan je denkt.

Vijftien kilometer heen en terug door open terrein is een flinke dag. Wil je het korter houden, fiets dan het eerste stuk vanaf Buren en wandel alleen het deel langs de kwelder. Bij de veerboot kun je fietsen huren.

Hollumerduinen en Lange duinen: vuurtoren, duinvalleien en strand

In het westen begint de bekendste duin- en kustwandeling bij de rood-witte vuurtoren. De rondwandeling Hollumerduinen en Lange duinen is 9,3 kilometer en start bij parkeerplaats Vuurtoren aan de Oranjeweg in Hollum. Je loopt afwisselend door droge duinen, natte duinvalleien en een stuk over het strand. De route is niet rolstoeltoegankelijk.

De vuurtoren zelf is een mooi begin- of eindpunt. Hij werd in 1880 gebouwd en is 55 meter hoog. Sinds 2005 is hij niet meer bemand, en nu is het een expositieruimte met een weids uitzicht over het eiland. Onderweg kom je ook langs het Groene Strand. Dat ontstond eind jaren negentig, toen veranderende stromingen in de Noordzee een zandhaak vormden. Daarachter bezonk slib en ging zeekraal groeien: een stukje kwelder aan de Noordzeekant.

Boswachter Marjan Veenendaal van Staatsbosbeheer raadt aan om op het Engelsmanduin even stil te staan. Dat is een van de hoogste duinen van Ameland, met uitzicht over de duinvalleien en de zee. Wil je deze duinen nog beter leren kennen, lees dan onze gids over de duinwandeling bij Hollum over het Boswachterspad.

Lichtpunt op Ameland: wad, duin en bos op de westpunt

Wil je de Waddenkant er ook bij hebben, dan is de route Lichtpunt op Ameland een goede keuze. Hij gaat over de westpunt van het eiland, langs de Waddenzee, door de duinen en door de bossen. Ongeveer 60 procent van de route is onverhard, en door het diepe zand is hij niet geschikt voor mindervaliden. Honden mogen mee aan de lijn. Op deze tocht zie je goed hoe rijk het eiland is: op Ameland groeit veertig procent van alle plantensoorten van Nederland.

Strandwandeling bij Nes: zo lang als je zelf wilt

Soms wil je geen route, maar alleen strand. Het Noordzeestrand loopt over bijna de hele lengte van het eiland. Daardoor kun je op elke opgang beginnen en omkeren wanneer je wilt. Bij Nes liggen de opgangen dicht bij het dorp, zodat je na afloop zo op een terras zit. In onze gids over de strandwandeling bij Nes lees je welke opgangen het handigst zijn. Twijfel je nog tussen strand, duin en bos? Onze vergelijking van duin of bos op Ameland helpt je kiezen.

Startpunten en hoe je er komt

De veerboot van Holwerd naar Ameland vaart in ongeveer 45 minuten en legt aan in Nes. Daar ligt meteen het startpunt voor de oostroute. Je volgt via Buren de borden naar ’t Oerd. De westroutes beginnen in en rond Hollum, aan de andere kant van het eiland. Je komt er met de fiets over een van de vele fietspaden, met de bus of met de auto naar parkeerplaats Vuurtoren aan de Oranjeweg.

Een handige vuistregel: maak de lange oosttocht op een dag met wind uit het westen. Dan heb je op de terugweg, als je moe bent, de wind in de rug. Bij oostenwind draai je het om en begin je met de wind tegen.

Wil je meerdere wandelingen achter elkaar plannen? In onze stap-voor-stap gids voor natuurwandelingen zetten we voorbereiding, route en rustpunten op volgorde.

Het beste seizoen, wind en getij

Langs de kust is elk seizoen anders, en volgens de boswachter is dat ook zo bedoeld. Het samenspel van wind, stuivend zand en zee zorgt ervoor dat het duinlandschap bij Hollum elke dag anders is. In het voorjaar zijn de vogels in volle kracht en schieten de planten uit de grond. In de winter ervaar je er de echte stilte en weidsheid.

• Voorjaar (maart tot mei): baltsende weidevogels, de eerste bloeiende duinplanten en lange, heldere dagen. De mooiste tijd voor de kwelders bij ’t Oerd.
• Zomer (juni tot augustus): warm zand onder je voeten, lange avonden en een zonsondergang boven zee. Loop vroeg of na het avondeten, dan heb je het strand bijna voor jezelf.
• Najaar (september tot november): trekvogels op het Nieuwlandsreid, paddenstoelen in de bossen en de eerste stormen. Gestreepte luchten en schuimende branding.
• Winter (december tot februari): de stilste maanden. De zoute lucht voel je nog uren later op je gezicht.

Houd bij een lange strandwandeling rekening met het getij. Bij hoogwater wordt het strand smaller, vooral bij een stevige wind uit het noordwesten, en is het zand hoger op het strand zacht en zwaar. Rond laagwater loop je op het harde, natte zand het lichtst. Op het wad geldt dat je nooit op eigen houtje het slik op gaat: wadlopen doe je alleen met een gecertificeerde wadloopgids.

Natuurregels: honden, roken en paden

De natuur van Ameland is kwetsbaar, en dat zie je terug in een paar duidelijke regels. Staatsbosbeheer beheert 1000 hectare natuur op het eiland, van het Hollumerbos en de Lange Duinen tot de Roosduinen en het Oostbos. Die gebieden zijn het hele jaar toegankelijk, zolang je de toegangsregels op de borden volgt. Organiseer je een activiteit of evenement in het gebied, dan meld je dat minstens zes weken van tevoren bij de boswachter.

De gemeente heeft de belangrijkste regels voor bezoekers op een rij gezet:

• Honden: in de bossen, de duinen, langs het wad, in de dorpen en in de begrazingsgebieden zijn honden altijd aangelijnd. Los mag alleen in de aangewezen hondenlosloopgebieden.
• Honden op het strand: op de bewaakte stranden moet je hond van 15 juni tot 15 september tussen 10.00 en 18.00 uur aan de lijn. Op de andere stranden mag hij los.
• Roken: van 1 mei tot en met 14 september geldt een rookverbod in bossen en natuurterreinen, het strand niet meegerekend. Ook brandende of smeulende voorwerpen laten vallen binnen 30 meter van bos en natuur is verboden.
• Paden: blijf op de gemarkeerde paden, vooral in het broedseizoen. Op de kwelder en de stuifdijk broeden vogels op de grond, en één verstoring kan een heel nest kosten.

Wat neem je mee?

Een kustwandeling op Ameland vraagt geen bergsportuitrusting, wel een paar slimme keuzes. Langs het water is het vaak een paar graden frisser dan in het dorp, en de wind waait vrij spel over strand en kwelder.

1. Stevige, lichte schoenen die tegen zand en een nat pad kunnen. Voor het strand zijn halfhoge wandelschoenen fijner dan sneakers.
2. Een winddicht jack met capuchon, ook in de zomer.
3. Water en iets te eten. Op de lange route naar ’t Oerd kom je onderweg geen horeca tegen.
4. Een verrekijker voor de vogels op het Nieuwlandsreid en de zandplaten.
5. Zonnebrand en zonnebril. Zand en water weerkaatsen het licht, ook als het bewolkt is.
6. Een hondenlijn, als je hond meegaat.

Ga na je wandeling even na of je geen teken hebt opgelopen. Op Ameland zitten ze vooral in bomen, struiken en duinen, en ze kunnen de bacterie dragen die de ziekte van Lyme veroorzaakt. Kijk goed in knieholtes, liezen en oksels en langs de haargrens. Krijg je in de weken daarna een rode kring rond de beet, of griepachtige klachten, neem dan contact op met je huisarts.

Wil je zwemmen na de wandeling? De stroming langs de kust kan verraderlijk zijn. Zwem daarom alleen op een bewaakt badstrand. In de zomervakantie bewaken strandwachten van de KNRM dagelijks de badstranden van Hollum, Ballum, Nes en Buren. De actuele data staan elk jaar op de site van de gemeente.

Maak je van een lange wandeldag een feestje met een uitgebreide lunch? Een eigen keuken helpt dan: smeer ’s ochtends je broodjes en zet ’s avonds rustig iets lekkers op tafel. Inspiratie vind je in deze tips voor zelf koken op vakantie.

Onderweg de weg vinden

De wandelroutes van Staatsbosbeheer op Ameland zijn gemarkeerd met gele paaltjes en pijlen: dat is het boswachterspad. Honden mogen op deze paden mee aan de lijn. Op het strand heb je geen markering nodig. De zee ligt altijd aan één kant en de genummerde strandopgangen helpen je bij het terugvinden van je fiets of auto. Onthoud dus bij welke opgang je het strand op ging.

Voor ’t Oerd volg je vanaf Buren de borden. Wil je de westpunt goed verkennen, neem dan de routebeschrijving of een offline kaart op je telefoon mee. In de duinen is het bereik meestal goed, maar een volle accu is na een paar uur fotograferen sneller leeg dan je denkt. Een overzicht van alle routes, ook die door bos en polder, vind je in onze gids met de mooiste wandelroutes op Ameland.

Ons perspectief: wandelen begint bij hoe je verblijft

Wij zien het elk seizoen bij onze gasten: een kustwandeling op Ameland smaakt pas echt naar meer als je niet hoeft te haasten. Wie de laatste boot moet halen, kijkt op de klok. Wie blijft slapen, kijkt naar de lucht.

Daarom hebben we de Breeze Lofts gebouwd vlak bij natuur, duinen, bos en strand. Je stapt ’s ochtends naar buiten en de natuur is je achtertuin. Bij laagwater ben je op het strand, en je bent terug voordat de wind draait.

Zuinig omgaan met het eiland vinden we vanzelfsprekend. Onze lofts zijn circulair gebouwd en draaien op zonnepanelen en zonnecollectoren, en ons verblijf draagt het Green Key keurmerk. Zo voelt de dag na een wandeling over de kwelder niet als een tegenstelling: je hebt van de natuur genoten en je verblijft er verantwoord.

En na vijftien kilometer wind en zout verdien je comfort. Een warme regendouche, een elektrisch verstelbaar boxspringbed en je favoriete muziek via Sonos. Zo zakken de beelden van de dag rustig in.

Lars

Na de wandeling: thuiskomen in een Breeze Loft

Wil je de kust van Ameland niet in één dag afvinken, maar er een paar dagen in opgaan? Onze Breeze Lofts zijn ecologisch gebouwd met circulaire materialen, ontworpen in Scandinavisch en Dutch design, en ze liggen vlak bij natuur, duinen, bos en strand. Je hebt een volledige keuken voor je wandellunch, een regendouche voor als je zandvoeten hebt, en een elektrisch verstelbaar boxspringbed voor vermoeide benen.

Kijk vooraf rond met de virtuele rondleiding en boek direct online: bekijk en reserveer je Breeze Loft. Wil je eerst weten hoe je een weekend vult? In onze gids voor een weekend op Ameland staat een kant-en-klare route.

Veelgestelde vragen

Wat is de mooiste kustwandeling op Ameland?

Dat hangt af van wat je zoekt. Voor ruimte en vogels is de tocht van ongeveer 15 kilometer naar ’t Oerd langs het Nieuwlandsreid onovertroffen. Wil je vuurtoren, duinen en strand in één rondje, kies dan de route Hollumerduinen en Lange duinen van 9,3 kilometer vanaf Hollum.

Kun je op Ameland het hele strand rondlopen?

Het Noordzeestrand loopt over bijna de hele lengte van het eiland, dus je kunt uren in één richting lopen. Een volledige rondwandeling om het eiland is voor de meeste mensen te lang voor één dag. Kies liever een stuk strand en combineer dat met een terugweg door duin of bos.

Mag mijn hond mee op een kustwandeling op Ameland?

Ja. In bos, duin, langs het wad en in de dorpen moet je hond wel altijd aangelijnd zijn. Op de bewaakte stranden geldt van 15 juni tot 15 september tussen 10.00 en 18.00 uur ook een lijnplicht. Op de andere stranden en in de hondenlosloopgebieden mag hij los.

Zijn de natuurgebieden in de winter open?

Ja, de natuurgebieden van Staatsbosbeheer op Ameland zijn het hele jaar toegankelijk. Volg wel altijd de borden, want sommige delen kunnen tijdelijk extra bescherming krijgen. Juist in de winter ervaar je de stilte en weidsheid op zijn mooist.

Hoe lang duurt een wandeling naar ’t Oerd?

De route door ’t Oerd is ongeveer 15 kilometer. In een rustig tempo, met stops om vogels te kijken, ben je daar een groot deel van de dag mee bezig. Neem zelf water en eten mee, want onderweg is er geen horeca.

Bronnen

• It Fryske Gea: fietsen of wandelen op ’t Oerd
• Wandel.nl: wandelroute Hollumerduinen en Lange duinen
• ANWB: wandelroute Lichtpunt op Ameland
• BinnensteBuiten: wandelen op Ameland
• Staatsbosbeheer: bezoekersinformatie Ameland
• Gemeente Ameland: welkom op Ameland
• Wild Foodz: zelf koken op vakantie

Aanbevelingen

• De mooiste wandelroutes op Ameland: welke route past bij jou?
• Strandwandeling bij Nes op Ameland: routes, opgangen en tips
• Workflow natuurwandelingen Ameland: stap-voor-stap wandeling
• Wadlopen Ameland: veilig de oversteek maken vanaf Holwerd